راهنمای خرید از سایت
مکالمه انگلیسی با جدیدترین متد دنیا
آموزش مکالمه زبان انگلیسی - فصل اول - معرفی خود و دیگران - زبان نکته
بالاخره یاد بگیرید انگلیسی صحبت کنید
چطور انگلیسی را مثل یک انگلیسی زبان صحبت کنیم

مصرف برق ماینر

میزان مصرف برق دستگاه های ماینینگ یکی از کلیدی‌ترین نکاتی است که قبل از ورود به دنیای ارزهای دیجیتال باید در نظر گرفت.

ماینر

دستگاه‌های ماینر یا همان استخراج‌کننده بیت کوین و دیگر پول‌های دیجیتالی، برق بسیار زیادی مصرف می‌کنند. فقط چند سال از انقلاب ارزهای دیجیتالی می‌گذرد، با این حال، میزان مصرف برق دستگاه های ماینینگ بیت کوین اکنون برابر ۲۰ هزار گیگاوات ساعت در هر سال است! نباید فراموش کرد این عدد فقط مربوط به ماینرهای بیت کوین به عنوان محبوب‌ترین و پراستفاده‌ترین ارز الکترونیکی است و نمی‌توان از ماینرهای صدها پول دیجیتالی دیگر غافل شد. ۲۰ هزار گیگاوات ساعت یاد شده برابر ۰.۱ درصد برق تولید شده در سراسر دنیا و انرژی الکتریکی مصرف شده در کشوری همچون ایرلند است. به عبارتی میزان مصرف برق دستگاه های ماینینگ بیت کوین در سراسر دنیا، با میزان مصرف برق یک کشور برابری می‌کند، هر چند آن کشور چندان بزرگ نیست.

بسیاری با شنیدن ارزش حدود ده هزار دلاری هر بیت کوین، خیلی سریع به فکر ایجاد یک ریگ ماینینگ یا حتی سرمایه‌گذاری برای تاسیس یک فارم ماینینگ می‌افتند، بدون این که هزینه‌های جاری را در فرآیند استخراج ارز دیجیتال مد نظر قرار بدهند. خرید یا ایجاد دستگاه‌های ماینر هزینه‌ای ثابت بوده و تنها یک مرتبه پرداخت می‌شود، اما هزینه برق به طور پیوسته باید پرداخت شود. نکته اینجاست که میزان مصرف برق دستگاه های ماینینگ بسیار بالا است.

  • نگرانی درباره بالا بودن میزان مصرف برق دستگاه های ماینینگ

برخی نگران میزان مصرف برق دستگاه های ماینینگ بیت کوین و دیگر پول‌های دیجیتالی هستند، به طوری که تصور می‌کنند افزایش استفاده از آن‌ها و روی آوردن کاربران بیشتر به استخراج این نوع پول‌ها، سبب می‌شود در آینده‌ای نزدیک، با مشکل کمبود انرژی الکتریکی در دنیا رو به رو شویم! بر اساس ارزیابی‌های تیم تحقیقاتی Credit Suisse، این نگرانی کاملا بی‌مورد است.

میزان مصرف برق ماینرهای بیت کوین در هر سال را ۲۰ هزار گیگاوات بر ساعت بیان کردیم که برابر مصرف برق کشوری همچون ایرلند است. این در حالی است که میزان انرژی الکتریکی استفاده شده در یک سال در ایالات متحده آمریکا برابر ۴.۳ میلیون گیگاوات ساعت است! این رقم نشان می‌دهد بالا بودن میزان مصرف برق دستگاه های ماینینگ در مقایسه با دیگر دستگاه‌های الکتریکی بیان می‌شود، اما روی هم رفته، ماینرها تهدیدی برای منابع انرژی محسوب نمی‌شوند. بد نیست بدانید میزان مصرف برق سالیانه کشوری همچون چین برابر ۶ میلیون گیگاوات ساعت است.

اگر قیمت هر بیت کوین به ۵۰ هزار دلار رسیده و تعداد استخراج‌کننده‌های این پول دیجیتالی به صورت انفجاری افزایش پیدا کند، مصرف برق سالانه آن‌ها حدود ۳۵۰ هزار گیگاوات بر ساعت خواهد شد که همچنان کمتر از ۲ درصد مصرف برق کل دنیا است. به همین دلیل فرضیه مصرف شدن کل منابع انرژی الکتریکی دنیا توسط ماینرها کاملا بی‌اساس و تخیلی است.

نباید فراموش کرد ارزیابی‌های صورت گرفته درباره میزان مصرف برق دستگاه های ماینینگ بیت کوین و دیگر ارزهای دیجیتالی، بر اساس تکنولوژی‌های کنونی صورت گرفته‌اند. بدون شک با گذر زمان و ارتقای فناوری در حوزه پول‌های رمزنگاری شده، دستگاه‌های ماینر آن‌ها از نظر مصرف برق بهینه‌تر خواهند شد. در راستای کاهش فشار روی ماینرها، که کاهش مصرف برق توسط آن‌ها را در پی خواهد داشت، توسعه‌دهندگان در پی تغییر الگوریتم‌های شبکه‌ ارزهای دیجیتالی خود هستند. به عنوان نمونه می‌توان به اتریوم اشاره کرد که خود را برای مهاجرت از الگوریتم POW به POS آماده می‌کند.

بیت کوین

 

  • میزان مصرف برق دستگاه های ماینینگ

برای ارزیابی بهتر میزان مصرف برق دستگاه های ماینینگ می‌توان انت ماینر اس ۹ را در نظر گرفت. این یک کامپیوتر سفارشی‌سازی شده مخصوص استخراج ارزهای دیجتال بوده و به طور دائمی، الگوریتم‌های مخصوص شبکه بلاک چین را اجرا می‌کند. انرژی الکتریکی مورد نیاز یک انت ماینر برابر ۱.۵ کیلووات است. برای دست یافتن به ایده‌ای درباره این میزان انرژی الکتریکی باید بدانید با استفاده از آن می‌توان دو یخچال فریزر و یک تلویزیون مسطح را روشن نگه داشت.

اگر یک انت ماینر را به صورت شبانه‌روزی در هر هفت روز هفته روشن و مشغول کار نگه دارید، در هر سال نزدیک به ۰.۸۵ بیت کوین استخراج خواهد کرد. البته دستگاه در این مسیر ۱۵ هزار کیلووات ساعت نیز برق مصرف می‌کند. برای محاسبه هزینه برق مصرف شده در هر سال توسط انت ماینر، باید هزینه برق در کشور و شهر محل سکونت خود را در نظر بگیرید.

هزینه یک انت ماینر اس ۹ حدود ۸ هزار دلار است. در کشور آمریکا نیز کاربر باید به ازای هر بیت کویت استخراج شده، بین ۶۰۰ الی ۱۸۰۰ دلار پول برق پرداخت کند. با کمی محاسبه و در نظر گرفتن ارزش کنونی هر بیت کوین می‌توان به ایده خوبی دست پیدا کرد.

ماینرها چند درصد از برق ایران را مصرف می‌کنند؟

اگر میزان مصرف برق کشور از ظرفیت تولید نیروگاه‌ها بیشتر شود، کشور با خاموشی سراسری مواجه خواهد شد. ایران در سال‌های گذشته، همواره در فصل گرم تابستان مشکل تامین برق داشته و بارها در یک قدمی این وضعیت بحرانی قرار گرفته است؛ از جمله همین سال گذشته که پیک مصرف به ۵۷ مگاوات رسید و تنها یک مگاوات با ظرفیت تولید ۵۸ هزار مگاواتی فاصله داشت. (+)

ماینر

درباره مواضع، نسبت به برق ماینرها دو فرضیه مطرح است. فرضیه اول این است که کشور توان تامین برق ماینرها را دارد و چالش فعلی تنها این است که آنها هزینه واقعی برق را نمی‌دهند و از برق یارانه‌ای برای درآمدزایی خود استفاده می‌کنند. فرضیه دوم این است که کشور به‌طور کلی توان تامین برق ماینرها را ندارد و دلیل مخالفت با فعالیت آنها هم همین است.

همایون حائری چندی پیش با اشاره به مباحثی که در مورداستفاده از برق برای استخراج ارز دیجیتالی مطرح شده است، به قیمت ارزان برق در ایران اشاره کرد و گفت: «برای هر بیت‌کوین ۷۲ هزار کیلووات ساعت برق مصرف می‌شود که به‌اندازه مصرف ۲۸ مشترک است. تعداد این افراد به‌تازگی افزایش پیدا کرده و مصرف آنها می‌تواند به ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ مگاوات نیز برسد.» (+)

مصطفی رجبی مشهدی، سخنگوی صنعت برق هم با بیان اینکه مشخص نیست استخراج بیت‌کوین‌ها چند درصد از برق کشور را مصرف می‌کنند، گفت: «از آنجا که انشعابات غیرمجاز هستند، مشخص نیست چند درصد برق کشور را مصرف می‌کنند، اما تخمین زده می‌شود ۵۰۰ مگاوات در یک ساعت مصرف دارند که معادل یک نیروگاه بزرگ است.» (+)

محمدجواد آذری جهرمی، وزیر ارتباطات هم در مصاحبه‌ای گفته که طبق ارزیابی وزارت نیرو، ۷۰۰ مگاوات برق کشور صرف ماینینگ بیت‌کوین می‌شود. (+)

۷۶۰۰ مگاوات، میزان برق مصرفی برای ماینینگ در کل جهان

شبکه بیت‌کوین، شفافیت بالایی دارد. در واقع کلیه آمار و اطلاعات مرتبط با آن در دسترس همگان است و میزان مصرف برق ماینرها در لحظه در جهان را با چند ضرب و تقسیم ساده می‌توان به دست آورد.

برای به دست آوردن برق مصرفی ماینینگ در جهان، می‌توان از کل هش‌ریت (Hash rate) شبکه بیت‌کوین و میزان مصرف یک دستگاه ماینر متوسط استفاده کرد. هش‌ریت شبکه بیت‌کوین در لحظه نگارش این یادداشت ۷۴ میلیون تراهش بر ثانیه بوده است. (+)

در این شبکه، ماینرهای مختلفی با توان‌های مصرفی و تولیدی متفاوت در حال فعالیت هستند. هر چه مدل ماینر به‌روزتر باشد، مصرف برق آن پایین‌تر و میزان هش تولیدی آن بیشتر است و هر چه مدل قدیمی‌تر باشد، برعکس. ما توان ماینر S9j را به‌عنوان یک ماینر متوسط، به‌عنوان توان میانگین ماینرها در محاسبات در نظر می‌گیریم. توان مصرفی این ماینر ۱.۵ کیلووات ساعت و توان تولیدی‌اش، ۱۴.۵ تراهش بر ثانیه است.

با تقسیم ۷۴ میلیون تراهش بر عدد ۱۴.۵ و ضرب آن در عدد ۱.۵ کیلووات، عدد ۷۶۵۵۰۰۰ کیلووات یا ۷۶۰۰ مگاوات به دست می‌آید. یعنی میزان برق مصرفی ماینرها در دنیا ۷۶۰۰ مگاوات است.

همین‌جا می‌توان تعداد تقریبی کل دستگاه‌های ماینر جهان را هم محاسبه کرد. با تقسیم ۷۴ میلیون تراهش بر عدد ۱۴.۵، تعداد کل دستگاه‌های ماینر جهان به‌صورت تقریبی برابر با ۵ میلیون ماینر خواهد بود.

دانشگاه کمبریج هم سایتی برای نمایش مصرف برق جهان به‌منظور ماینینگ ارائه داده است. این سایت با محاسباتی، میزان برق مصرفی ماینرها را به‌صورت زنده تخمین می‌زند. بر اساس اطلاعات سایت دانشگاه کمبریج، در لحظه نگارش این گزارش، مصرف برق ماینرهای جهان، ۷.۹۹ گیگاوات یا ۷۹۹۰ مگاوات بوده است.

ماینر

با توجه به فعالیت شبانه‌روزی ماینرها در جهان، این رقم تقریبا ثابت است و با یک شیب در حال افزایش است. اما در کل رقم خوانده‌شده در هر لحظه، با تلرانس کمی درباره روزهای قبل و بعد از آن هم صادق است.

 

  • کل برق مصرفی ماینرهای جهان، یک‌دهم ظرفیت تولیدی برق ایران است

در سال‌های گذشته، ظرفیت تولید واقعی برق در ایران چیزی در حدود ۵۵ تا ۶۰ هزار مگاوات بوده است. (+)

توان تامین برق ایران در سال جاری ۵۹ هزار مگاوات اعلام شده است. اوج نیاز برق ایران در سال ۹۸ هم در روز چهارم تیرماه بوده که به ۵۹ هزار مگاوات رسیده و البته این مقدار با مدیریت مصرف و حذف برخی از ردیف‌های مصرف، کاهش داده شده است و به پایین‌تر از ظرفیت تولید برق رسانده شده است. (+)

پیش‌تر محاسبه کردیم که کل مصرف برق ماینرهای جهان چیزی در حدود ۷۶۰۰ مگاوات است. بنابراین کل مصرف برق ماینرهای جهان، معادل ۱۲ درصد ظرفیت تولیدی برق ایران است.

  • بر اساس آمارهای مسئولان، یک شانزدهم ماینرهای جهان در ایران هستند

دستگاه‌های ماینر فعال در ایران به‌صورت قاچاقی وارد کشور شده‌اند و به‌صورت زیرزمینی فعالیت می‌کنند. بنابراین رقم‌های اعلام‌شده برای تعداد دستگاه‌های ماینر در ایران، تقریبی و بر اساس گمانه‌زنی‌ها هستند.

سخنگوی صنعت برق گفته که برآوردها حاکی از آن است که استخراج‌کنندگان ارز دیجیتال در ایران، ۵۰۰ مگاوات در ساعت برق مصرف می‌کند. (+)

برق مصرفی کل ماینرهای جهان، ۷۹۹۰ مگاوات محاسبه شد. اگر رقم ۵۰۰ مگاوات اعلام‌شده توسط مصطفی رجبی‌مشهدی را درست فرض کنیم، به این معناست که از هر ۱۶ دستگاه ماینر جهان، یکی از آنها باید در ایران باشد یا به عبارتی ۳۱۲ هزار دستگاه ماینر در ایران خواهیم داشت.

گفتیم که هیچ آمار دقیقی از تعداد دستگاه‌های ماینر در ایران نمی‌توان به دست آورد. در صحبتی که با چند فعال حوزه ماینینگ داشته‌ایم، آن‌ها رقم‌های متفاوتی را تخمین زدند. از ده تا پانزده هزار تا ۵۰۰ هزار دستگاه، در میان تخمین این فعالان وجود داشته است. پس رقمی که رجبی مشهدی برای مصرف برق ماینرها اعلام کرده است، عددی غیرمنطقی نیست و می‌تواند درست باشد.

 

  • مصرف ماینرهای ایرانی، یک درصد از برق مصرفی ایران در اوج مصرف برق است

بر اساس آمار مصطفی رجبی‌مشهدی، میزان اوج مصرف برق در سال جاری به ۴۷ هزار و ۵۰۰ مگاوات رسیده و مصرف برق در کشور ۵ درصد افزایش داشته است. (+)

یکی از دلایل افزایش مصرف برق، فعالیت ماینرها عنوان شده است. اما اگر رقم ۵۰۰ مگاواتی اعلام‌شده توسط رجبی‌مشهدی درباره مصرف ماینرها در ایران صحیح باشد، این رقم حدودا یک درصد اوج مصرف برق در کشور است.

سهم برق ماینرها از برق کل کشور را بر اساس صحبت‌های سخنگوی صنعت برق محاسبه کردیم. در ادامه این سهم را با استفاده از یک تخمین دیگر هم محاسبه می‌کنیم.

آمار دقیقی از میزان عملیات ماینینگ کشورها وجود ندارد. اما طبق پژوهش‌های سازمان‌های متعدد تحقیقاتی، سه کشور برتر دینا در این حوزه چین، گرجستان و آمریکا هستند که این رقم تنها برای کشور چین بالای ۶۰ درصد اعلام شده است.

چینی‌ها سهم بزرگی از استخرهای ماینینگ جهان را در اختیار دارند. (+) از طرف دیگر، ایرانی‌ها با توجه به محدودیت‌های داخلی و خارجی متنوعی که دارند، برای ماینینگ، با وی پی ان از استخرهای کشورهای دیگر استفاده می‌کنند. در نتیجه میزان سهم آنها از ماینینگ مشخص نیست.

اما اگر فرض کنیم ده درصد ماینرهای جهان، از شبکه برق ایران استفاده می‌کنند، مصرف آنها ۷۹۹ مگاوات می‌شود که برابر با حدود یک درصد مصرف برق در پیک مصرف خواهد بود.

 

  • مصرف برق بیت‌کوینرها به ۲۵۰۰ مگاوات می‌رسد؟

همایون حائری، معاون وزیر نیرو، ماه گذشته از ماینینگ در مدارس و مساجد خبر داده بود و گفته بود که اگر نظارت و کنترل بر ماینینگ وجود نداشته باشد، میزان مصرف آنها به ۲ هزار تا ۲۵۰۰ مگاوات هم خواهد رسید.

در ماه‌های گذشته، قیمت بیت‌کوین بیش از دو برابر رشد داشته است. بیت‌کوینی که تا سال گذشته ۳۵۰۰ دلار بود به ۱۱ هزار دلار رسیده است. این باعث افزایش جذابیت استخراج بیت‌کوین برای سرمایه‌گذارهای این حوزه شده است.

از طرفی استخراج بیت‌کوین با برق یارانه‌ای ایران، هزینه تمام‌شده ماینینگ را برای استخراج‌کنندگان به‌شدت پایین می‌آورد.

این مسائل باعث شده علاوه بر جذابیت ماینینگ برای ایرانیان، می‌تواند ایران را به بهشتی برای چینی‌هایی بکند که طبق قوانین جدید برای ورود به ایران، به ویزا هم نیاز ندارند.

چند گزارش بین‌المللی هم نشان می‌دهد چینی‌ها و روس‌ها برای استخراج ارز دیجیتال و بهره گرفتن از قیمت پایین برق وارد میدان شده و در این حوزه در ایران سرمایه‌گذاری کرده‌اند. بر اساس گزارشی که اتاق تهران به نقل از یکی از روزنامه‌های چینی منتشر کرده، از اواخر سال ۲۰۱۸، ایران به‌نقطه عطفی برای چینی‌ها تبدیل شده است.

به‌دلیل قیمت پایین برق در این کشور روزانه شمار ماینرهای بیت‌کوین افزایش می‌یابد؛ چرا که هر کیلووات ساعت برق در ایران با قیمت ناچیز ۰۰۶/ ۰ دلار به فروش می‌رسد. درحالی‌که هزینه برق ارائه‌شده در منطقه جنوب‌غربی چین معمولاً در طول فصل تابستان حدود ۱/ ۰ یوآن (۰۱۵/ ۰ دلار) در هر کیلووات ساعت می‌رسد و در فصل زمستان نیز تا ۰۴/ ۰ دلار در هر کیلووات ساعت افزایش می‌یابد. (+)

اشاره همایون حائری درباره افزایش مصرف ماینرها به رقم ۲ هزار مگاوات هم احتمالا به دلیل همین موضوع بوده است.

  • وزیر ارتباطات پیشنهاد داد: احداث مزارع ماینینگ در کنار نیروگاه‌ها

مشکل تامین برق کشور، فقط مربوط به ساعات اوج مصرف برق است. در واقع توانیر باید برای تامین برق کشور در ساعات اوج مصرف، زیرساخت‌های پرهزینه‌ای را فراهم کند که در بسیاری از ساعت‌های روز و فصل‌های سال، عملا بدون استفاده می‌مانند.

ایران پیش از این، از این زیرساخت‌ها و ظرفیت‌های تولیدی، برای صادرات برق مازاد استفاده می‌کرد. حالا موافقان ماینینگ این ایده را مطرح می‌کنند که می‌توان با تخصیص این ظرفیت تولید مازاد به استخراج‌کنندگان بیت‌کوین، درآمدزایی کرد.

محمدجواد آذری جهرمی، وزیر ارتباطات در همین رابطه گفته است: «اگر عده‌ای بخواهند از برق ایران بدون ضابطه استفاده کنند و با نرخ مصرف خانگی استخراج رمز ارز کنند و پول کلانی را هم به جیب بزنند مطلوب نیست اما این واقعیت را هم نباید نادیده گرفت که بخش زیادی از شبکه برق کشور و منابع تولیدی ما در ساعات غیر پیک آزاد است و استخراج رمزارز به‌نوعی صادرات ارز به‌صورت مجازی محسوب می‌شود یعنی اینکه بدون سرمایه‌گذاری و راه‌اندازی شبکه کلان انتقال برق، می‌توان با استفاده از استخراج رمز ارز این برق را به‌صورت مجازی صادر کرد.» (+)

 

  • تعرفه‌های مشخص برق برای استخراج‌کنندگان بیت‌کوین مشخص می‌شود

هر بار که قیمت جهانی بیت‌کوین، بالا می‌رود، کلیدواژه «بیت‌کوین» به نُقل محافل، شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها تبدیل می‌شود. این بار هم رشد قیمت بیت‌کوین همزمان با افزایش توجه مسئولان به برق مصرفی ماینرها، به یکی از سوژه‌های داغ رسانه تبدیل شد.

در ماه های گذشته، بارها مسئولان توانیر و وزارت نیرو، آمارهایی از مصرف بسیار بالای برق توسط استخراج‌کنندگان بیت‌کوین ارائه دادند؛ افرادی در بخش خصوصی و دولتی در موافقت و مخالفت با ماینینگ صحبت کردند؛ مزارع بیت‌کوین متعددی شناسایی و تعطیل شدند و ماینینگ و استخراج به صفحه اول روزنامه‌های کشور راه پیدا کردند.

قرار است شرکت توانیر دریافت رسمی تقاضای تولیدکنندگان ارز دیجیتال برای تخصیص برق را کلید بزند و این درخواست‌ها با مشخص شدن تعرفه برق تولید ارز دیجیتال و بررسی ظرفیت‌های شبکه در نقطه مورد درخواست رسیدگی شود.

با قانونی شدن ماینینگ، این فعالیت به‌عنوان یک فعالیت اقتصادی رسمی شناخته خواهد شد؛ هزینه برقی که با آن درآمدزایی می‌کند را پرداخت خواهد کرد و کنترل و نظارت بیشتری بر آن رخ خواهد داد. باید دید که تعیین تعرفه برق برای استخراج بیت‌کوین و قانونی شدن ماینینگ، به نزاع‌ها در خصوص ماینینگ پایان می‌دهد یا در ادامه مسائل دیگری مانند دخالت دولت در این فناوریِ ساختارشکن و غیرمتمرکز را ایجاد خواهد کرد.

نویسنده : وب سایت کاربلدها
تاریخ انتشار : ۱۸ / ۰۸ / ۱۳۹۸
بازدید : 40 بار
لینک کوتاه : https://karbaladha.com/?p=14224
مطلب مفیدی برای شما بود ؟؟ پس به اشتراک بگذارید برای دوستانتان

وب سایت کاربلدها

با سلام. مدیر وب سایت کاربلدها هستم... حدود 15 سال هست که در صنعت برق مشغول به خدمت هستم و در بخش های مختلف از طراحی و اجرای خطوط انتقال برق و پست های فشار قوی گرفته تا ایستگاه های پمپاژ آب، تصفیه خانه ها، نیروگاه ها و همینطور کارخانجات صنعتی انجام وظیفه کرده ام. من و جمعی از همکارانم در مجموعه کاربلدها کوشیده ایم با حداقل هزینه هرآنچه می توانیم به ارائه آموزش های مفید بپردازیم. اینجا خبری از مطالب بی فایده و کپی های بی ارزش نیست. تنوع و کاربردی بودن ویژگی اصلی مطالب ارائه شده در این وب سایت است. رمز اصلی موفقیت هر مجموعه ای انتقادات و پیشنهادات شما دوستان عزیز است. ما را از حضور گرمتان محروم نفرمایید.

مطالب مرتبط ...

مشاهده وبلاگ

جزوه اختصاصی کاربلدها-شماره ۳: مدیریت توزیع و مصرف برق

جزوه مدیریت توزیع و مصرف برق- وب سایت کاربلدها

مهندسین و کارشناسان عزیز صنعت برق، این هم سومین جزوه عالی از مجموعه جزوات اختصاصی کاربلدها است که باز هم تاکید می کنیم نایاب هستند. این جزوه "مدیریت توزیع و ...

ادامه توضیحات

روش حذف قبض برق کاغذی

حذف قبض برق

آمارها حاکی از آن است که ۳۵ میلیون کنتور برق، حدوداً همین تعداد کنتور آب و ۲۰ میلیون کنتور گاز وجود دارد و برآوردها نشان می‌دهد ۱۴۴۰ میلیارد تومان برای ...

ادامه توضیحات

دیدگاه کاربران ...

    لطفا قبل از ارسال سئوال یا دیدگاه سئوالات متداول را بخونید.
    جهت رفع سوالات و مشکلات خود از سیستم پشتیبانی سایت استفاده نمایید .
    دیدگاه ارسال شده توسط شما ، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
    دیدگاهی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با مطلب باشد منتشر نخواهد شد.

    دیدگاه خود را بیان کنید

0